Czy praca sezonowa liczy się do emerytury? – Przewodnik

Praca sezonowa a składki emerytalne — co musisz wiedzieć

Nawet krótkotrwała praca sezonowa ma znaczenie dla przyszłej emerytury, pod warunkiem że jest legalna i oskładkowana. Każdy taki okres wlicza się do stażu pracy i buduje kapitał na przyszłe świadczenie.

Jakie umowy są korzystne dla emerytury?

To, czy praca sezonowa zostanie wliczona do emerytury, zależy przede wszystkim od rodzaju umowy. Zdecydowanie najkorzystniejsza jest umowa o pracę, która gwarantuje odprowadzanie pełnych składek, dzięki czemu każdy dzień pracy realnie buduje staż i kapitał emerytalny.

Podobnie korzystna jest oskładkowana umowa zlecenie, od której również odprowadza się składki emerytalne i rentowe.

Okresy składkowe a praca sezonowa

Dokumentacja pracy sezonowej — jak ją przygotować?

Aby ZUS mógł uwzględnić pracę sezonową przy obliczaniu emerytury, niezbędne są dowody jej wykonywania. Warto gromadzić je na bieżąco, ponieważ po latach odzyskanie dokumentacji bywa trudne lub wręcz niemożliwe. Najważniejsze dokumenty to:

• umowa o pracę lub oskładkowana umowa zlecenie,

• świadectwa pracy,

• zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach,

• wszelkie dokumenty potwierdzające opłacanie składek.

Jeśli pracujesz za granicą, gromadź odpowiedniki tych dokumentów. Po powrocie do Polski koniecznie zgłoś te okresy w ZUS, przedstawiając zebraną dokumentację.

Wniosek o emeryturę — co musisz wiedzieć?

Gdy będziesz składać wniosek o emeryturę, zgromadzona dokumentacja z pracy sezonowej okaże się kluczowa. To na jej podstawie ZUS zweryfikuje Twoją historię zawodową i zsumuje wszystkie okresy, za które opłacano składki.

Do wniosku dołącz wszystkie posiadane dokumenty – pamiętaj, że to na Tobie spoczywa obowiązek udowodnienia okresów zatrudnienia, które mogą podnieść wysokość świadczenia.

Koordynacja emerytur w UE — jak to działa?

Praca sezonowa w krajach Unii Europejskiej również wlicza się do polskiej emerytury, o ile była legalna. To zasługa unijnych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, dzięki którym okresy ubezpieczenia z różnych państw członkowskich nie przepadają.

Mechanizm ten opiera się na zasadzie sumowania okresów. Oznacza to, że ZUS, ustalając Twoje prawo do emerytury, weźmie pod uwagę nie tylko lata przepracowane w Polsce, ale również okresy legalnej pracy sezonowej w innych krajach UE. Jeśli na przykład w Polsce brakuje Ci kilku miesięcy do osiągnięcia wymaganego stażu, zatrudnienie za granicą może uzupełnić tę lukę.

Praca sezonowa w Niemczech a emerytura w Polsce

Niemcy to popularny kierunek wyjazdów do pracy sezonowej, a dzięki unijnym przepisom legalne zatrudnienie w tym kraju wlicza się do polskiej emerytury. Warunkiem jest oczywiście odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne przez niemieckiego pracodawcę.

Jeśli Twój łączny okres pracy w Niemczech jest krótszy niż jeden rok, polski ZUS uwzględni ten czas przy ustalaniu prawa do emerytury. W praktyce miesiące przepracowane np. przy zbiorach szparagów zostaną doliczone do Twojego stażu pracy w Polsce. Taki krótki okres nie da Ci prawa do osobnej, niemieckiej emerytury, ale nie przepadnie – zasili Twoje konto w polskim systemie.

Aby ZUS mógł zaliczyć ten okres, musisz go odpowiednio udokumentować. Przy składaniu wniosku o emeryturę w Polsce potrzebne będą takie niemieckie dokumenty jak:

• umowa o pracę (Arbeitsvertrag),

• paski wynagrodzeń (Lohnabrechnung),

• zaświadczenie o zameldowaniu (Anmeldung).

Kiedy praca sezonowa nie liczy się do emerytury?

Nie każda praca sezonowa zostanie wliczona do emerytury – dzieje się tak, gdy od wynagrodzenia nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne.

Dotyczy to przede wszystkim dwóch przypadków:

• pracy „na czarno” – czyli nielegalnego zatrudnienia bez umowy i zgłoszenia do urzędów,

• pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, od których nie ma obowiązku opłacania składek (np. umowa o dzieło).

W obu sytuacjach okres zatrudnienia nie wlicza się do stażu emerytalnego, a zarobki nie budują kapitału na przyszłe świadczenie.

Praca na czarno — ryzyko i konsekwencje

Praca „na czarno” nie ma żadnego wpływu na przyszłą emeryturę. Skoro pracodawca nie odprowadza składek, ZUS nie rejestruje takiego okresu zatrudnienia. W efekcie nie wlicza się on do stażu pracy ani nie buduje kapitału emerytalnego.

Brak wpływu na emeryturę to tylko jedna z konsekwencji nielegalnego zatrudnienia. Inne negatywne skutki to:

• utrata podstawowych praw pracowniczych, takich jak prawo do płatnego urlopu, zwolnienia lekarskiego czy ochrony przed zwolnieniem,

• ryzyko kar finansowych w razie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy lub Urzędu Skarbowego, które dotyczą zarówno pracownika, jak i pracodawcy.

Krótkoterminowy zysk z wyższej pensji „do ręki” jest niewspółmierny do długofalowych strat i ryzyka.